Humanisme en filosofie, lezing door prof. Lodi Nauta

In de Renaissance herontdekten humanisten de Oudheid in al haar facetten. Zij maakten studie van de talen en de literatuur van de klassieke Oudheid en bepleitten een terugkeer naar het klassiek Latijn als taal voor geletterdheid en communicatie. Het onderwijs werd hervormd en geënt op studie van dit klassieke erfgoed. Daarmee lijkt het humanisme vooral een literair-culturele beweging te zijn geweest.

 Historici van het humanisme benadrukken dan ook dikwijls dat humanisten geen filosofen waren maar letterkundigen, filologen en retorici. Geen wonder dat historici van de filosofie het humanisme doorgaans links laten liggen en de moderne wetenschap en filosofie laten beginnen bij Descartes, Hobbes en Spinoza in de 17eeuw.

 In deze lezing zal dhr. Nauta een andere kijk op het filosofisch belang van het humanisme presenteren. Aan de hand van het werk van enkele beroemde humanisten zoals Lorenzo Valla (c. 1406-1457) en Rudolf Agricola (1443-1485) zal hij laten zien hoezeer het humanistisch programma gebaseerd is op aannames over taal en cultuur die allesbehalve filosofisch neutraal zijn. Hun kritiek op het middeleeuwse scholastieke denken, hoe oppervlakkig soms ook, was een belangrijke stap in het lange transformatieproces van het middeleeuwse naar het moderne denken.